Nitro magazine official logo
Stories

Stanislav Petrov: Ο άνθρωπος που έσωσε τον κόσμο από πυρηνικό ολοκαύτωμα

Τριάντα οκτώ χρόνια πριν, στις 26 Σεπτεμβρίου 1983, ο κόσμος σώθηκε από μία πιθανή πυρηνική καταστροφή, που θα οδηγούσε σε εκατομμύρια νεκρούς στον πλανήτη.

petrov

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1983, ο πλανήτης έφτασε τρομακτικά κοντά σε ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα, ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση. Το αντιπυραυλικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της Σοβιετικής Ένωσης έδειξε στην οθόνη του αξιωματικού υπηρεσίας τη λέξη «Εκτόξευση», με μεγάλα κόκκινα γράμματα.

Ταυτόχρονα τον ενημέρωνε ότι μπορεί να πει με «μεγάλη αξιοπιστία» ότι ένας αμερικανικός διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος είχε εκτοξευτεί και κατευθυνόταν προς τη Σοβιετική Ένωση. Πρώτα ήταν ένας πύραυλος. Μετά και δεύτερος και μετά και τρίτος. Τελικά, το σύστημα ανέφερε ότι συνολικά πέντε αμερικανικοί πύραυλοι Minuteman είχαν εκτοξευτεί. Μια μεγάλη απόφαση βρισκόταν στα χέρια του Συνταγματάρχη, Stanislav Petrov. Θα ανέφερε στους ανωτέρους του ότι η Σοβιετική Ένωση δεχόταν επίθεση από τις ΗΠΑ; Εάν το έκανε, τότε το αμυντικό δόγμα της ΕΣΣΔ πρόβλεπε πλήρη και άμεση πυρηνική αντεπίθεση. Δεν θα υπήρχε χρόνος για να ελεγχθεί ξανά εάν το σύστημα ειδοποίησης είχε δίκιο. Ούτε, βέβαια και για διαπραγματεύσεις και συζητήσεις με τις ΗΠΑ.

«Η σειρήνα χτύπησε, αλλά απλώς κάθισα εκεί για λίγα δευτερόλεπτα, κοιτάζοντας τη μεγάλη, φωτιζόμενη, κόκκινη οθόνη με τη λέξη «εκκίνηση», είπε ο Petrov. Παρέμεινε ψύχραιμος και αποφάσισε να μην αναφέρει τίποτα, εκτιμώντας πως η ειδοποίηση ήταν λάθος του συστήματος. Φυσικά, αυτό ήταν παράβαση των καθηκόντων του, με την πιο ασφαλές κίνηση να ήταν να μεταβιβάσει την ευθύνη στους ανωτέρους του. Παρά την επίπληξη που δέχτηκε, ο άνθρωπος αυτός έσωσε κυριολεκτικά τον κόσμο.

«Είχα όλα τα δεδομένα για να δηλώσω πως υπήρχε μια συνεχιζόμενη πυραυλική επίθεση. Αν είχα στείλει τις πληροφορίες στη διοίκηση, κανείς δεν θα είχε πει καμία λέξη εναντίον της», είπε στη ρωσική υπηρεσία του BBC ο Petrov. O ίδιος συνταξιοδοτόθηκε με τον βαθμό του αντισυγματάρχη και μέχρι πριν κάποια χρόνια ζούσε σε μια μικρή πόλη κοντά στη Μόσχα. Τελικά, απεβίωσε σε ηλικία 77 ετών.

Σύμφωνα με τη μετέπειτα εξέταση που έγινε στα συστήματα προειδοποίησης, αποδείχτηκε πως το σύστημα είχε λανθασμένα δεδομένα λόγω μίας σπάνιας ευθυγράμμισης του φωτός στα σύννεφα σε μεγάλο υψόμετρο και των τροχιών των σοβιετικών δορυφόρων. Εξού και ο ο Petrov μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τιμήθηκε από τον ΟΗΕ, πήρε το βραβείο Ειρήνης της Δρέσδης και η ιστορία του έγινε ντοκιμαντέρ, με τον -προφανή- τίτλο «Ο άνθρωπος που έσωσε τον κόσμο».

Στη συνέντευξη που παραχώρησε στη ρωσική υπηρεσία του BBC, είπε και μεταξύ των παραπάνω, πως οι πιθανότητες ήταν 50-50. Παραδέχεται ότι ποτέ δεν ήταν απολύτως σίγουρος ότι η ειδοποίηση ήταν ψευδής. Αν τη στιγμή εκείνη ήταν άλλος στη βάρδια, τότε θα είχε σημάνει σίγουρα συναγερμός. Κι αυτό γιατί ήταν ο μόνος αξιωματικός που είχε λάβει εκπαίδευση πολιτικού. «Οι συνάδελφοί μου ήταν όλοι επαγγελματίες στρατιώτες, τους έμαθαν να δίνουν και να υπακούουν εντολές. Ήταν τυχεροί που ήμουν εγώ στη βάρδια εκείνο το βράδυ», είπε 30 χρόνια μετά

Στην αντίθετη περίπτωση, αν ο Petrov είχε στείλει την αναφορά, τότε η συνέχεια θα ήταν εφιαλτική. Αναφορικά με την Επιτροπή Τεχνολογικής Εκτίμησης του αμερικανικού Κογκρέσου, είχε υπολογιστεί ότι μια σοβιετική επίθεση στη χώρα θα σκότωνε το 35% έως 77% του πληθυσμού. Ή, από 82 εκατομμύρια ως 180 εκατομμύρια ανθρώπους το 1983. Η αναπόφευκτη αμερικανική αντεπίθεση θα σκότωνε το 20%-40% του σοβιετικού πληθυσμού, δηλαδή 54-108 εκατομμύρια ανθρώπους. Ο συνολικός απολογισμός θα ήταν ανάμεσα στους 136 και τους 288 εκατομμύρια νεκρούς, ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο πολέμου, γενοκτονίας ή οποιουδήποτε είδους μαζικής καταστροφής στην ανθρώπινη ιστορία.

follow us on social media